คำถามธรรมะประจำสัปดาห์ (20 มิ.ย. 61) : อินทุกและอังกุรเทพบุตร

กระดานถาม – ตอบหมวดหมู่: ธรรมะกับอาจารย์สำรวม สุทธิสาครคำถามธรรมะประจำสัปดาห์ (20 มิ.ย. 61) : อินทุกและอังกุรเทพบุตร
สำรวม สุทธิสาคร ทีมงาน asked 6 เดือน ago
เรื่อง พระศาสดาเสด็จจำพรรษาชั้นดาวดึงส์ [อ่านบทความนี้แล้วตอบคำถาม]
เมื่อพระศาสดานั้นประทับนั่งครอบงำเทพดาทุกหมู่เหล่า ด้วยรัศมีพระสรีระของพระองค์ พระพุทธมารดาเสด็จมาจากวิมานชั้นดุสิต ประทับนั่ง ณ เบื้องขวา อินทุกเทพบุตรก็มานั่ง ณ เบื้องขวาเหมือนกัน อังกุรเทพบุตรมานั่ง ณ เบื้องซ้าย อังกุรเทพบุตรนั้น เมื่อเทพดาทั้งหลายผู้มีศักดิ์ใหญ่มาประชุมกัน ร่นออกไปในที่ประมาณ ๑๒ โยชน์ อินทุกเทพบุตร นั่งในที่นั่นเอง พระศาสดาทอดพระเนตรดูเทพบุตรทั้งสองนั้นแล้ว มีพระประสงค์จะยังบริษัทให้ทราบความที่ทานอันบุคคลถวายแล้วแก่ทักขิไณยบุคคลในศาสนาของพระองค์ เป็นกุศลมีผลมาก จึงตรัสอย่างนี้ว่า “ อังกุร เธอทำแถวเตาไฟยาว ๑๒ โยชน์ให้ทานเป็นอันมาก ในกาลประมาณหมื่นปีซึ่งเป็นระยะกาลนาน บัดนี้เธอมาสู่สมาคมของเรา ได้อยู่ในที่ไกลตั้ง ๑๒ โยชน์ ซึ่งไกลกว่าเทพบุตรทั้งหมด เพราะเหตุอะไรหนอ” เมื่อพระศาสดาตรัสอย่างนี้แล้ว อังกุรเทพบุตรได้กราบทูลคำนี้ว่าทานอันว่างเปล่าจากทักขิไณยบุคคล จะมีประโยชน์อะไร อินทุกะนั้นถวายทานแล้วนิดหน่อย ยังรุ่งเรืองกว่าข้าพองค์ดุจพระจันทร์ในหมู่ดาว”  เมื่ออังกุรเทพบุตรกล่าวอย่างนั้นแล้ว พระศาสดากล่าวกะอินทุกะว่า “ อินทุกะ เธอนั่งข้างขวาของเรา ไฉนจึงไม่ต้องร่นออกไปนั่งเล่า” อินทุกะเทพบุตรกราบทูลว่า “ ข้าพองค์ได้ทักขิไณยสมบัติ แล้ว ดุจชาวนาหว่านพืชนิดหน่อยในนาดี” ดังนี้แล้วเมื่อจะประกาศทักขิไณยบุคคล จึงกราบทูลว่า  “ พืชแม้มากอันบุคคลหว่านมากแล้วในนาดอน ผลย่อมไม่ไพบูลย์ ทั้งยังไม่ชวนชาวนาให้ยินดี ฉันใด ทานมากมายอันหมู่คนตั้งไว้ในชนผู้ทุศีล ผลย่อมไม่ไพบูลย์ ทั้งไม่ยังทายกให้ยินดี ฉันนั้นเหมือนกัน พืชแม้เล็กน้อย อันบุคคลหว่านแล้วในนาดี เมื่อฝนหลั่งสายน้ำถูกต้อง ( ตามกาล ) ผลก็ย่อมยังชาวนาให้ยินดีได้ ฉันใด เมื่อสักการะแม้เล็กน้อยอันทายกทำแล้วในเหล่าบุคคลผู้มีศีล ผู้มีคุณ คงที่ผลก็ย่อมยังทายกให้ยินดีได้ ฉันนั้นเหมือนกัน” ทานที่ให้ในทักขิไณยบุคคลมีผลมาก ถามว่า “ บุรพกรรมของอินทุกเทพบุตรนั้น เป็นอย่างไร ? ตอบว่า “ ได้ยินว่า อินทุกะเทพบุตรนั้นได้ถวายภัตตาหารทัพพีหนึ่งที่เขานำมาแล้วเพื่อตน แก่พระอนุรุทธเถระผู้เข้าไปบิณฑบาตภายในบ้าน บุญของเธอนั้นมีผลมากกว่าอังกุระเทพบุตร ทำแถวไฟยาวตั้ง ๑๒ โยชน์ ให้แล้วตั้งหมื่นปี อินทุกะเทพบุตรจึงกราบทูลอย่างนั้น” พระศาสดาตรัสว่า “ อังกุระ การเลือกเสียก่อนแล้วให้ทานจึงควร ทานนั้นย่อมมีผลมาก ดุจพืชที่เขาหว่านในนาดี ฉะนั้น แต่เธอหาได้ทำอย่างนั้นไม่ เหตุนั้นทานของเธอจึงไม่มีผลมาก” เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนี้ให้แจ่มแจ้งจึงตรัสว่า “ ทานอันบุคคลให้แล้วในเขตใด มีผลมาก บุคคลพึงเลือกให้ทานในเขตนั้น การเลือกให้ อันพระสุคตทรงสรรเสริญแล้ว ทานที่บุคคลให้แล้วในทักขิไณยบุคคลทั้งหลาย ที่มีอยู่ในโลกคือหมู่สัตว์ที่ยังเป็นอยู่นี้ มีผลมาก เหมือนพืชที่บุคคลหว่านแล้วในนาดี ฉะนั้น” เมื่อจะทรงแสดงธรรมให้ยิ่งขึ้นไป ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า นาทั้งหลายมีหญ้าเป็นเครื่องประทุษร้าย หมู่สัตว์นี้มีราคะป็นเครื่องประทุษร้าย เพราะเหตุนั้นแล ทานที่บุคคลให้แล้วในท่านที่มีราคะไปปราศแล้วทั้งหลาย จึงมีผลมาก  นาทั้งหลายมีหญ้าเป็นเครื่องประทุษร้าย หมู่สัตว์นี้มีทสะเป็นเครื่องประทุษร้าย เพราะเหตุนั้นแล ทานที่บุคคลให้แล้วในท่านที่มีโทสะไปปราศแล้วทั้งหลาย จึงมีผลมาก นาทั้งหลายมีหญ้าเป็นเครื่องประทุษร้าย หมู่สัตว์นี้มีโมหะเป็นเครื่องประทุษร้าย เพราะเหตุนั้นแล ทานที่บุคคลให้แล้วในท่านที่มีโมหะไปปราศแล้วทั้งหลาย จึงมีผลมาก นาทั้งหลายมีหญ้าเป็นเครื่องประทุษร้าย หมู่สัตว์นี้มีความอยากเป็นเครื่องประทุษร้าย เพราะเหตุนั้นแล ทานที่บุคคลให้แล้วในท่านที่มีความอยากไปปราศแล้วทั้งหลาย จึงมีผลมาก ในกาลจบเทศนา อังกุรเทพบุตร และอินทกเทพบุตรดำรงอยู่แล้วในโสดาปัตติผล (ธรรมเทศนาได้มีประโยชน์แม้แก่มหาชนแล้ว)
คำถาม
จากเรื่องที่เล่านี้ อานิสงส์ของทานส่งผลให้อินทุกะและอังกุระต่างกัน คือทำให้อินทุกะ

ก.มีปัญญามากกว่า

ข.ได้เห็นดีกว่า

ค.ได้ยินดีกว่า

ง.ได้กลิ่นดีกว่า

จ.รับรสดีกว่า

ฉ.รับสัมผัสทางกายดีกว่า

1 Answers
มูลนิธิพุทธศาสนศึกษา ทีมงาน answered 5 เดือน ago
เฉลย
ลองค่อยๆ ทบทวนไปด้วยกันนะคะ คุณธรรมของกาเวนที่เห็นได้คือ

1. เขา( อาเธอร์ ) ปฏิเสธที่จะให้เพื่อนรักแต่งงานกับหล่อน ฝ่ายกาเวนพอได้รับรู้ถึงข้อเสนอนั้น เขายอมแต่งงานเพื่อชีวิตของอาเธอร์ ตรงนี้จะตรงกับกรุณา คือความสงสาร เห็นผู้อื่นตกทุกข์ หรือกำลังจะตกทุกข์ก็ให้ความช่วยเหลือ

2. เป็นคำถาม ( แม่มดถาม ) ที่ช่างโหดร้าย กาเวนเริ่มคิดไตร่ตรอง หญิงสาวสวยยามกลางวัน เพื่ออวดต่อเพื่อนฝูง ฯ ตรงนี้คือสติ เมื่อได้มีเรื่องราวเข้ามาหยุดคิด พิจารณา โดยรอบก่อน

3. เขา ( กาเวน ) มอบให้เธอเป็นผู้ตัดสินใจเอง เขามีสิทธิ์เลือก ตามที่เข้าต้องการ ที่เป็นความสุขของเขา แต่เขากลับไม่เลือก ให้แม่มดเลือกตามที่แม่มดต้องการ สำหรับเขายอมสละความสุขของตนที่ควรได้ให้ผู้อื่นมีความสุขแทนนี่คือ อโลภะ การเสียสละ การให้ ตรงนี้เป็นจุดเด่นที่สุดที่แม่มดรับรู้ได้ เพราะแม่มดเป็นคนให้เขาเลือกเอง คุณธรรมที่อยู่ติดกันคือ เมตตา ความรัก ความปรารถนาดี ที่ต้องการให้ผู้อื่นมีความสุข ความรัก ความเมตตา และการเสียสละ และการให้ มักจะเกิดร่วมกันเสมอ ส่วนเรื่องปัญญา ไม่แน่ชัด ไม่รู้ว่ากาเวนคิดอะไร เขาเข้าใจธรรมชาติของจิตใจคนหรือไม่ เพราะข้อมูลไม่ชัดเจน เพราะเพียงแค่ อโลภะ และเมตตา เขาก็ยอมให้นางเลือกเองได้อยู่แล้ว และกุศลนั้นบางครั้งก็มีปัญญาร่วม บางครั้งก็ไม่มีไม่แน่นอน

สรุปคำตอบ
ข้อ 1 จะมี กรุณา สติ อโลภะ เมตตา ปัญญาอาจมีก็ได้ ไม่มีก็ได้ ข้อ 2 จะเป็น อโลภะ